Vervelende situaties voor de fysio
In de wereld van de gezondheidszorg is het creëren van een respectvolle en empathische omgeving essentieel voor het bieden van effectieve zorg aan patiënten. Helaas gedragen patiënten en bezoekers zich regelmatig grensoverschrijdend tegenover zorgmedewerkers. Net als andere zorgverleners krijgen ook fysiotherapeuten steeds vaker te maken met veeleisende patiënten en patiënten met korte lontjes. Lastig! Hoe kun je daar op een goede manier mee omgaan? In dit artikel beschrijven we een aantal voorbeelden van ongewenst gedrag, en geven we tips over hoe je hier als zorgverlener mee om kan gaan.
Vervelende situaties
Steeds vaker maken zorgverleners, ook fysiotherapeuten, vervelende situaties mee door ongewenst gedrag van patiënten. Patiënten komen met onredelijke verzoeken in de praktijk, ze hebben kritiek op de behandeling en eisen een andere behandeling, ze zijn geïrriteerd of boos doordat ze nog steeds niet aan het werk kunnen of ze reageren hun frustratie over privézaken op de fysiotherapeut af. Zij kunnen discriminerende of seksueel getinte opmerkingen over zich heen krijgen of een scheldpartij. Ook maken ze misschien intimiderend gedrag mee of zelfs fysiek geweld. Hoe vaak ongewenst of agressief gedrag voorkomt in de fysiotherapiepraktijk, is niet bekend. Dát het voorkomt, is wel duidelijk. Om die reden besloot de beroepsvereniging van fysiotherapeuten eind 2022 om de krachten te bundelen met andere beroepsverenigingen van eerstelijnszorgverleners en agressie te onderzoeken en gezamenlijk aan te pakken.
Welke scenario's van ongewenst gedrag komen voor binnen de fysiotherapie? Sommige vormen van grensoverschrijdend gedrag kunnen subtiel zijn. Maar de grens van wat gepast of ongepast is wordt bepaald door "de ontvanger", in dit geval de zorgverlener. Tijdens de cursus Omgaan met ongewenst gedrag leer je hoe je duidelijk en respectvol je grenzen aan kunt geven zonder dat dit een negatieve impact heeft op de relatie met de patiënt. Hieronder een drietal voorbeelden van situaties waarin de fysiotherapeut zich ongemakkelijk voelde.
"Half uur wachten op afspraak"
In een revalidatiekliniek meldt een patiënt zich om 10 uur bij de fysiotherapeut voor een behandeling. Zijn naam, de naam van de fysiotherapeut, tijd en plaats staan op zijn schema. De fysiotherapeut is verbaasd, want op haar schema staat een andere patiënt op dat tijdstip. Ze zegt: ‘Wat vervelend! Ik denk dat er bij de planning iets mis is gegaan. U kunt het het beste daar navragen.’ Ze behandelt de patiënt een half uur later dan hij had verwacht. Hij vindt dat het haar fout is en komt er steeds op terug dat ze hem een half uur heeft laten wachten. Zelfs als ze elkaar toevallig privé in de supermarkt tegenkomen, begint hij erover.
"Nog nooit zo snel uit de broek gekregen!"
Een oudere man komt voor het eerst bij een fysiotherapeut voor knieproblemen. De fysiotherapeut vraagt vriendelijk: ‘Wilt u uw sokken en broek uittrekken? Dan kan ik uw knie onderzoeken.’ De man reageert lollig: ‘Nog nooit heeft iemand me zo snel uit mijn broek gekregen, meisje!’ De fysiotherapeut doet of ze niets gehoord heeft maar voelt zich de rest van de afspraak ongemakkelijk. De man lijkt niks door te hebben en maakt nog een aantal grapjes over zijn kleding.
"Geen tijd voor flauwekul"
Een patiënt valt met de deur in huis. ‘Ik heb al heel lang last van mijn arm en ik wil dat een orthopeed ernaar kijkt, maar mijn huisarts wil me niet doorverwijzen. Die vindt dat ik naar de fysiotherapeut moet. Kunt u mijn huisarts niet even bellen en zeggen dat ik naar de orthopeed moet?’ De fysiotherapeut legt rustig uit dat hij eerst de arm wil bekijken en een diagnose wil stellen. Maar dat is geen optie voor de patiënt. Die vindt dat hij geen tijd heeft voor die flauwekul en hoe moeilijk is het nou helemaal om even die huisarts te bellen?
Omgaan met ongewenst gedrag
Wat kun je hier als fysiotherapeut aan doen? En hoe zorg je ervoor dat je niet schrikt van nare opmerkingen en intimidatie? Dat kun je in 1 dag leren in de Basistraining Omgaan met agressie en ander ongewenst gedrag. In deze training krijg je theorie en oefen je met acteurs. Ook leer je hoe je professioneel en respectvol kan reageren op ongewenst gedrag.
Na de training kun je onder andere:
- ongewenst en agressief gedrag herkennen;
- situaties met ongewenst gedrag onder controle houden;
- professioneel handelen bij ongewenst of agressief gedrag;
- het gedrag van de ander beïnvloeden, terwijl de relatie goed blijft.
Zijn er binnen jouw organisatie meerdere collega’s of medewerkers die opgeleid moeten worden, dan kan Veiligheidstrainingen.nl vanaf zes deelnemers een groepscursus verzorgen, incompany (je eigen locatie) of outcompany (op een externe locatie).