Wordt een gedragscode inclusief voorlichting aan medewerkers verplicht?
08 juni 2026 is er een kamerbrief over gezond en veilig werken verschenen. Hierin is opgenomen dat het kabinet afziet van het verplicht stellen van de gedragscode voor werkgevers. Reden hiervoor zijn:
- Onvoldoende bewijs dat een wettelijke verplichting leidt tot minder ongewenst gedrag.
- Het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR) heeft een negatief advies afgegeven vanwege extra administratieve lasten voor organisaties.
De verplichting tot het organiseren van een veilige en gezonde werkomgeving blijft evenals de verplichting om beleid te voeren tegen psychosociale arbeidsbelasting (PSA).
-----------------------------------------------------------------------------------
Op 17 februari 2025 is er een wetsvoorstel gepubliceerd om organisaties vanaf 10 medewerkers te verplichten een gedragsprotocol op te stellen en medewerkers bewust te maken van wat gewenst gedrag is. Als de wetswijziging voor de arbeidsomstandighedenwet (artikel 5a) door de Eerste en Tweede kamer wordt aangenomen, is het voor organisaties met meer dan 10 medewerkers vanaf 1 juli 2026 verplicht om een gedragsprotocol te hebben. Ook is het verplicht om medewerkers hierover voor te lichten.
Waarom stelt de overheid een gedragsprotocol verplicht?
Begin 2023 is de overheid gestart met het Nationaal Actieprogramma Aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Werkgevers zijn al verplicht om psychosociale arbeidsbelasting tegen te gaan en deze wetswijzing is een aanvulling op de bestaande zorgplicht om ongewenst gedrag te voorkomen. Ongewenst gedrag als pesten en agressie komt nu nog te vaak voor. De invoering van de verplichte gedragscode moet gaan zorgen voor een betere naleving vanuit organisaties en stuurt op een open aanspreekcultuur, bewustwording en snel handelen om verdere escalatie te voorkomen. Met als ultieme doel: een sociaal veilige werkplek voor iedereen.
Wat moeten organisaties regelen?
Met ingang van deze wetgeving worden organisaties verplicht gesteld om duidelijk te communiceren over de regels van ongewenst gedrag als pesten, discrimineren, seksuele intimidatie en agressie of geweld door medewerkers of leidinggevenden. Naast het opstellen van een gedragsprotocol zijn organisaties ook verplicht om medewerkers hier duidelijk over te informeren. Dit zodat iedereen weet welk gedrag wel en niet wenselijk is op de werkvloer en organisaties sociale veiligheid en grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar maken. Let op: heeft jouw organisatie een ondernemingsraad (OR) dan moet deze eerst instemmen met het gedragsprotocol en het uitrollen van de aanpak.
Wat moet er in het gedragsprotocol staan?
De gedragsregels moeten begrijpelijk en duidelijk worden opgesteld.
Het is slim om hierin het volgende vast te leggen:
- Een duidelijk overzicht van welk gedrag wel of niet is toegestaan.
- Voorbeelden om te ondersteunen wat wenselijk en onwenselijk gedrag is. Helder uitgeschreven per onderdeel zoals: pesten, discriminatie en (seksuele) intimidatie, agressie en geweld.
- Duidelijke aanpak bij het overtreden van de gedragsregels en herhaaldelijk terugkerend gedrag.
Ingang vernieuwde Arbowet
Het is nog niet duidelijk wanneer de wetswijziging definitief is. Het streven is om de wetgeving in te laten gaan vanaf 1 juli 2026, maar het wetsvoorstel moet eerst nog aangenomen worden in de Tweede en Eerste Kamer. De wetswijziging wordt pas ingevoerd als hierover is gecommuniceerd in het Staatsblad of de Staatscourant.
Hoe kan Veiligheidstrainingen.nl jouw organisatie ondersteunen?
Om sociale veiligheid binnen jouw organisatie onder de aandacht te brengen en hiermee aan de slag te gaan zijn er een aantal oplossingen. Daar kun je nu al mee beginnen!
- Masterclass sociale veiligheid op de werkvloer: In deze interactieve masterclass nemen we je mee in de belangrijkste onderdelen van sociale veiligheid voor jouw organisatie: het PSA-beleid (waaronder ook de gedragscode!) én de bedrijfscultuur.
- Managementtraining: leren omgaan met agressie en ongewenst gedrag voor managers en leidinggevenden. Het goede voorbeeld begint bij leidinggevenden en managers, zij moeten de nieuwe regels uitdragen. Het is belangrijk dat ze ongewenst gedrag vroegtijdig leren herkennen, voorkomen en leren in te grijpen. Een gezamenlijke training zorgt voor goede line-up, zet beleidsvorming op de kaart en stimuleert tot het ontwikkelen van een cultuurverandering.
- Gezamenlijke groepstraining om bewustwording te creëren van gepast en ongepast gedrag binnen de gehele organisatie.
- Groepstraining aanspreken op regels en procedures. Leer medewerkers, klanten of gasten effectief aanspreken op regels en procedures.
- Weerbaarheidstraining om een of meerdere medewerkers weerbaar te maken tegen ongewenst gedrag en ze te helpen in hun communicatie bij grensoverschrijdend gedrag en het aangeven van grenzen.
Inspiratie
Naast bestaande medewerkers is het ook belangrijk om nieuwe medewerkers mee te nemen in het veiligheidsbeleid van jullie organisatie, dus ook over de gedragsregels. Waar je allemaal aan moet denken bij een onboarding lees je in het artikel: Aandacht voor veiligheid tijdens onboarding.