NEA 2024: ongewenst gedrag op het werk blijft hardnekkig probleem

Net als in 2023 gaf 17% van de ondervraagde werknemers aan dat zij in het afgelopen jaar slachtoffer zijn geweest van ongewenst gedrag op het werk. De meest voorkomende vormen:

De daders? In de meeste gevallen zijn het klanten (11,4%), maar ook collega’s (4,9%) en leidinggevenden (2,7%) gaan over de schreef. Intimidatie en bedreiging komen het vaakst van klanten, terwijl pesten vooral voorkomt tussen collega’s.

In de zorg heeft bijna 1 op de 3 (29,2%) van de medewerkers te maken gehad met ongewenst gedrag. De cijfers zijn nagenoeg gelijk aan die van vorig jaar. Intimidatie of bedreiging komt hier het vaakst voor (21,3%), gevolgd door lichamelijk geweld (9,4%) en ongewenste seksuele aandacht (8,6%). In 25% van de gevallen is een patiënt de veroorzaker. Een agressietraining voor de zorg is dan ook geen overbodige luxe.

Daarnaast is er in de recreatiesector een zorgwekkende stijging zichtbaar: van 17,1% in 2023 naar 20,4% in 2024. Hier worden medewerkers vooral geconfronteerd met intimidatie, bedreiging (12%) en pesten (7,3%), meestal door klanten, maar ook opvallend vaak door collega’s en leidinggevenden.

Ongewenst gedrag is er in elke branche. We bespreken nog een paar opvallende sectoren. In de horeca ervaart 18,8% van de medewerkers enige vorm ongewenst gedrag. Opvallend: ongewenste seksuele aandacht komt hier het meest voor van alle onderzochte sectoren (10,1%), vaak door klanten (8%).

In de handel en bij overheidsinstellingen (denk aan ministeries, gemeenten, waterschappen) zijn de cijfers respectievelijk 18,4% en 18,3%. Ook hier gaat het vaak om intimidatie en bedreiging, vooral door klanten of burgers. Bij het bestuur komt van alle sectoren ongewenst gedrag door collega’s het meest voor (6,8%).

Werknemers willen dat hun organisatie optreedt. 11% vindt dat er extra maatregelen nodig zijn tegen agressie en intimidatie door klanten. In sectoren als zorg (19,3%), onderwijs (18,1%), bestuur (12,1%) en vervoer (13,6%) klinkt deze roep het hardst.

Daarnaast verlangt 7,7% actie tegen ongewenst gedrag van collega’s of leidinggevenden. De vraag is duidelijk: werknemers willen een veilige werkplek en verwachten daarin steun van hun werkgever.

Een leidinggevende maakt het verschil. Zij hebben een sleutelrol in het creëren van een veilige werkomgeving. In veel van de gevallen ervaren medewerkers gelukkig dat hun leidinggevende oog heeft voor hun welzijn, maar helaas is er ook een groep die dat niet zo ervaart. 13,9% van de werknemers is het niet (helemaal) eens met de stelling dat hun leidinggevende voldoende oog heeft voor hun welzijn. In sectoren als vervoer, zorg, recreatie en handel ligt dit percentage nog hoger.

70% van de medewerkers vindt dat ze lastige kwesties naar voren kunnen brengen op het werk. Maar er is ook een groep van 30% die dat lastiger vindt. Dat maakt duidelijk hoe belangrijk het is om ook leidinggevenden te trainen in het signaleren, voorkomen en doeltreffend aanpakken van ongewenst gedrag.

Wachten tot het misgaat is geen optie. Laat medewerkers niet aan hun lot over. Train ze in het herkennen en de-escaleren van agressie, versterk hun weerbaarheid en geef leidinggevenden de tools om ongewenst gedrag effectief aan te pakken.

Bij Veiligheidstrainingen.nl bieden we praktische trainingen, afgestemd op de dagelijkse realiteit:

Met onze trainingen vergroot je de weerbaarheid op de werkvloer én versterk je de sociale veiligheid binnen je organisatie.

Wil je meer weten of advies op maat over de cursussen? Neem dan contact met ons op. Onze adviseurs helpen je graag verder. Veiligheidstrainingen.nl adviseert en verzorgt veiligheids- en preventietrainingen voor organisaties in diverse branches door heel Nederland. Voor zowel incompany (groepstrainingen op locatie) als open rooster (individueel te volgen). Vraag voor een incompany training een vrijblijvende offerte aan of bekijk ons cursusaanbod. Met onze cursussen zorgen wij samen met jou voor veiligheid en een veilig gevoel.

Wil je het hele rapport lezen? De resultaten van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden vind je hier (TNO, CBS en Het Ministerie van SZW, 2025).