Agressie in het onderwijs neemt toe en is structureel
Ouders en leerlingen die de grens over gaan: het is een structureel probleem in het onderwijs. De hoeveelheid agressie op school neemt de afgelopen vijf jaar toe. Dat blijkt uit onderzoek naar sociale veiligheid in het onderwijs door CNV en EenVandaag onder 451 medewerkers. Ook berichten in de media liegen er niet om. Zo verschijnen er de afgelopen jaren regelmatig berichten over grensoverschrijdend gedrag op scholen in het nieuws: op middelbare scholen waren er meer schorsingen van leerlingen na geweld tegen docenten en uit onderzoek bleek dat veel basisscholen de afgelopen vijf jaar te maken kregen met ongewenst gedrag van ouders. Een serieus probleem dus, terwijl school juist een veilige plek zou moeten zijn.
TIP: Als docent kun je leren agressie vroegtijdig te herkennen en te de-escaleren met een Training omgaan met agressie en ander ongewenst gedrag speciaal voor het onderwijs. Ons advies is om te trainen als team zo zorg je voor gezamenlijke bewustwording en maak je ongewenst gedrag bespreekbaar op school.
De ondervraagde respondenten uit het onderzoek zijn medewerkers uit zowel het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en mbo. Dat laat zien dat docenten in alle onderwijsniveaus te maken krijgen met agressie. De afgelopen vijf jaar hebben deze ondervraagden niet alleen een toename van agressie door leerlingen ervaren, maar ook ouders zijn vaker agressief. Van de ondervraagden gaf 65% aan dat de afgelopen vijf jaar agressie onder leerlingen is toegenomen. Bij ouders was dit percentage 62%.
Met welke vormen van agressie krijgen scholen te maken?
Agressie kan verschillende vormen aannemen, zoals verbale agressie (schreeuwen, schelden en beledigen), psychologische agressie (manipuleren en dreigen) en fysieke agressie (schoppen, slaan en duwen). Uit het onderzoek van CNV en EenVandaag blijkt dat leerkrachten vooral te maken krijgen met bedreigingen en verbale agressie (85%). Maar ook fysiek geweld komt vaker voor dan je misschien zou denken. 43% van de ondervraagden heeft hier mee te maken gehad. “Ik ben naar mijn keel gegrepen door een vader van een leerling” zegt een docent bijvoorbeeld in het open antwoordveld van het onderzoek.
De impact van agressie op leerkrachten
Zorgelijk is dat uit het onderzoek blijkt dat veel leerkrachten zich onvoldoende beschermd voelen. En dat terwijl agressie een enorme impact heeft op docenten en ander onderwijspersoneel. Het onderzoek van CNV en EenVandaag laat zien dat het zelfs beïnvloedt wat leraren wel en niet bespreken in de klas. Zo worden specifieke onderwerpen door 27% vermeden. Waarom? Omdat docenten bang zijn voor intimidatie en agressie. Naast het voorzichtiger worden in lesgeven, zorgt de agressie voor veel docenten voor: een onveilig gevoel, minder werkplezier en het overwegen te stoppen met lesgeven. In 2024 deed RTL nieuws onderzoek onder leden van de CNV. En daaruit bleek dat van de 200 leraren die agressie hadden meegemaakt, 50 leraren twijfelden of ze nog wel les wilden geven. Het nieuwe onderzoek van CNV en Eénvandaag laat gelijke cijfers zien. Van de respondenten heeft 28% nagedacht over stoppen met het werk als docent of over het wisselen van school. En dat in een tijd waarin er al een lerarentekort is.
Docenten weerbaar maken
Agressie in het onderwijs is niet ‘normaal’ en zou er niet bij moeten horen. Helaas kun je het niet altijd voorkomen, maar onderwijspersoneel kan wel weerbaarder worden, zich beter beschermd voelen en leren ingrijpen. Tijdens onze cursus Omgaan met agressie en ander ongewenst gedrag speciaal voor het onderwijs leren we docenten hoe ze de situatie kunnen de-escaleren voor het uit de hand loopt. Ze leren agressie te herkennen, op een professionele manier reageren en agressie-reductietechnieken die ze kunnen inzetten. De trainingen zijn helemaal af te stemmen op jullie situatie.
Daarnaast kunnen factoren als de inrichting en indeling van een gebouw invloed hebben op gedrag. Ook hierbij kan Veiligheidstrainingen.nl jouw organisatie ondersteunen. Zo liet ook MBO-school Scalda een mysterieuze bezoeker langskomen om gedrag in kaart te brengen en in de risicopunten van het gebouw te inventariseren. Resultaten uit het onderzoek werden direct meegenomen in de trainingen omgaan met agressie.
Bronnen
CNV (2026, 3 maart). Agressie op school is geen incident, voor veilige school structurele aanpak nodig.
CNV (2026, 3 maart). Brief naar Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
EenVandaag (2026, 3 maart). Bijna helft van docenten heeft te maken met fysiek geweld door leerlingen én ouders: 'Tijdens zwangerschap in mijn buik getrapt'.
RTL nieuws (2026). Ouders die schreeuwen of duwen: leraren geconfronteerd met onaanvaardbaar gedrag.
RTL nieuws (2025). 'Slaan is gaan': steeds meer schorsingen na geweld tegen docenten.
RTL nieuws (2024). 'Houd je bek of ik vermoord je': docenen denken aan stoppen door toenemende agressie leerlingen.
Sociale veiligheid moet prioriteit zijn op school