Agressie in het onderwijs neemt toe en is structureel

Agressie kan verschillende vormen aannemen, zoals verbale agressie (schreeuwen, schelden en beledigen), psychologische agressie (manipuleren en dreigen) en fysieke agressie (schoppen, slaan en duwen). Uit het onderzoek van CNV en EenVandaag blijkt dat leerkrachten vooral te maken krijgen met bedreigingen en verbale agressie (85%). Maar ook fysiek geweld komt vaker voor dan je misschien zou denken. 43% van de ondervraagden heeft hier mee te maken gehad. “Ik ben naar mijn keel gegrepen door een vader van een leerling” zegt een docent bijvoorbeeld in het open antwoordveld van het onderzoek.  

Zorgelijk is dat uit het onderzoek blijkt dat veel leerkrachten zich onvoldoende beschermd voelen. En dat terwijl agressie een enorme impact heeft op docenten en ander onderwijspersoneel. Het onderzoek van CNV en EenVandaag laat zien dat het zelfs beïnvloedt wat leraren wel en niet bespreken in de klas. Zo worden specifieke onderwerpen door 27% vermeden. Waarom? Omdat docenten bang zijn voor intimidatie en agressie. Naast het voorzichtiger worden in lesgeven, zorgt de agressie voor veel docenten voor: een onveilig gevoel, minder werkplezier en het overwegen te stoppen met lesgeven. In 2024 deed RTL nieuws onderzoek onder leden van de CNV. En daaruit bleek dat van de 200 leraren die agressie hadden meegemaakt, 50 leraren twijfelden of ze nog wel les wilden geven. Het nieuwe onderzoek van CNV en Eénvandaag laat gelijke cijfers zien. Van de respondenten heeft 28% nagedacht over stoppen met het werk als docent of over het wisselen van school. En dat in een tijd waarin er al een lerarentekort is.  

Het CNV pleit in een brief naar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor maatregelen. Agressie in het onderwijs is een structureel probleem. Er is sprake van een trend, zo stelt Daniëlle Woestenberg de voorzitter van het CNV Onderwijs. CNV wil bijvoorbeeld dat sociale veiligheid een harde norm wordt, dat er meer middelen komen om medewerkers weerbaar te maken (zoals weerbaarheidstrainingen) en dat onderwijspersoneel beschermd wordt bij escalatie. En ook docenten vinden dat scholen meer zouden moeten doen om hun veiligheid te waarborgen (68%).

Agressie in het onderwijs is niet ‘normaal’ en zou er niet bij moeten horen. Helaas kun je het niet altijd voorkomen, maar onderwijspersoneel kan wel weerbaarder worden, zich beter beschermd voelen en leren ingrijpen. Tijdens onze cursus Omgaan met agressie en ander ongewenst gedrag speciaal voor het onderwijs leren we docenten hoe ze de situatie kunnen de-escaleren voor het uit de hand loopt. Ze leren agressie te herkennen, op een professionele manier reageren en agressie-reductietechnieken die ze kunnen inzetten. De trainingen zijn helemaal af te stemmen op jullie situatie.  

Daarnaast kunnen factoren als de inrichting en indeling van een gebouw invloed hebben op gedrag. Ook hierbij kan Veiligheidstrainingen.nl jouw organisatie ondersteunen. Zo liet ook MBO-school Scalda een mysterieuze bezoeker langskomen om gedrag in kaart te brengen en in de risicopunten van het gebouw te inventariseren. Resultaten uit het onderzoek werden direct meegenomen in de trainingen omgaan met agressie.