Zo doen docenten dat: omgaan met de korte lontjes in de klas

 
Leerlingen die schelden, intimideren of zelfs fysiek geweld gebruiken tegen hun leraar: ruim een kwart van de middelbare schooldocenten heeft hier het afgelopen jaar mee te maken gehad. Dat blijkt uit een enquête van onderzoeksbureau DUO onder meer dan duizend docenten. Misschien valt er wat af te dingen op dat aantal, want de respons was klein, maar of de cijfers nu helemaal kloppen of niet, over één ding twijfelt niemand: agressief en ander ongewenst gedrag tegen docenten neemt toe. 
 

Onderzoek onder docenten

In een 34 pagina’s tellend rapport, Sociale veiligheid van docenten, schetst DUO een actueel beeld van de sociale (on)veiligheid van docenten tijdens de les. De opvallendste conclusies uit dit onderzoek:
  • Ruim een kwart van de middelbare schooldocenten heeft het afgelopen jaar te maken gehad met leerlingen die schelden, bedreigen of zelfs fysiek geweld tegen hun leraar gebruiken.
  • Docenten beoordelen hun sociale veiligheid met een 7,8. In 2015 was dat 8,6.
  • Bijna 25% van de docenten geeft aan zich minder veilig te voelen dan drie jaar geleden.
  • 10% van de docenten beoordeelt zijn eigen veiligheid met een onvoldoende.
  • Van alle ondervraagde docenten zegt 23% te zijn geconfronteerd met ongewenst gedrag van collega’s of leidinggevenden.

Meer weten?

Marianne Nillesen - de Lange
Branchemanager Onderwijs
E.: M.Nillesen-DeLange@bhv.nl
T.: 06 22 744 865
Houd ook in het gesprek met ouders de regie
Agressie wordt vaak al een stuk minder als mensen zich gehoord voelen. Echt luisteren is daarvoor essentieel. Luisteren is heel iets anders dan niet praten. Echt luisteren vraagt om open lichaamstaal: niet met je armen over elkaar, niet tegenover de ander gaan zitten maar in een hoek ernaast. Ga rustig zitten, blijf niet staan met je handen in je zij, blijf kalm en adem rustig. Let ook op wat je zegt: moedig aan, vat samen, reflecteer op je gevoel, beschuldig niet, trek de woorden van de ander niet in twijfel, geef niet je eigen mening. Geef je grens aan: zeg rustig en kalm wat je wil, geef eventueel een keuze en begin dan bij de positieve variant.

Onderzoek onder leerlingen

Naar aanleiding van dit onderzoek van DUO ging NOS Stories via Instagram in gesprek met bijna 10.000 scholieren. Ongeveer 50% van hen maakt(e) wel eens mee dat leraren worden uitgescholden. Honderden geven toe zelf ook wel eens een docent uit te schelden, bijvoorbeeld omdat ze eruit worden gestuurd. Of omdat de docent leerlingen dom noemt, of racistische opmerkingen maakt.
Hoe er met scheldende leerlingen wordt omgegaan, verschilt per school en soms zelfs per docent. Ze worden de les uitgestuurd, moeten nablijven of worden geschorst. Maar tegelijkertijd laten honderden scholieren weten dat het uitschelden van een leraar op hun school helemaal geen gevolgen heeft.
 
‘Onze klas was boos, omdat we vonden dat een jongen racistisch werd behandeld,’ vertelt Bram, die inmiddels van school af is. ‘Eerst werden er pennen gegooid naar de leraar, uiteindelijk ook stoelen en tafels. Ik deed het ook. De leraar moest op een brancard naar het ziekenhuis. Sommige docenten durfden daarna niet meer naar school te komen.’
 
‘Vrouwelijke docenten worden bij ons op school slet of hoer genoemd als iets niet gaat zoals iemand zou willen,’
vertelt een leerling die anoniem wil blijven. ‘Ze doen alsof ze het niet horen.’

Wat kan een docent doen?

Het is voor docenten niet makkelijk om in dit soort lastige situaties gepast te reageren. Ze voelen zich vaak onmachtig en onveilig, en dat heeft invloed op hun functioneren. Daarom is het belangrijk die onmacht om te buigen in weerbaarheid. Alleen als je je rustig en zelfverzekerd voelt in confrontatie met agressie, kun je gepast reageren.
 
  • Laat zien dat jij de baas bent
    In de klas ben jij de baas. Handel daar dus naar. Ken je eigen grenzen en weet welke regels voor jou belangrijk zijn. Als je met de klas hebt besproken wat je wel en wat je niet tolereert, wees daar dan consequent in. Leerlingen testen je vaak uit. Geef rustig maar duidelijk je grenzen aan, en gebruik nooit dreigementen die je niet kunt of wilt waarmaken.

     
  •  Let op je lichaamstaal
    60% van de communicatie verloopt via lichaamstaal. Zorg er dus voor dat je woorden in overeenstemming zijn met je lichaamstaal. Ga stevig staan, met je voeten iets uit elkaar, schouders naar achteren, hoofd omhoog en geef je stem wat meer kracht en volume. Zo zie je er ook uit als de baas. Als je lichaam uitzendt dat je de leiding hebt, komt de rest makkelijker.

Het is vooral belangrijk dat je als leraar aanvoelt of je persoonlijk aangevallen wordt of dat een uitbarsting het gevolg is van iets anders, bijvoorbeeld een heftige thuissituatie. Wat zeker nodig is, zijn duidelijke afspraken binnen de school over wat wel en niet getolereerd wordt. Onnodig te zeggen dat je als docent die regels en grenzen consequent moet hanteren. Dat geldt ook voor veeleisende, dwingende of manipulerende ouders.
Ook bij hen geef je heel duidelijk je grens aan. Geef hun de keuze geven: dit wel, dat niet. En maak daar afspraken over. Die duidelijkheid is beter voor iedereen, dus ook voor de leerling. En last but not least: probeer goede relaties met je leerlingen op te bouwen.

Wat kan de school doen?

  • Monitor de veiligheid
    De wet Veiligheid op school verplicht scholen de veiligheidsbeleving te monitoren. Voelt iedereen zich gezien en gehoord? Voelen leerlingen zich veilig? Als je dat goed monitort en je pakt de ontwikkelpunten aan, verklein je de kans op agressief gedrag.

     
  • Stel heldere (gedrags)regels en kaders vast
    Wat tolereer je wel en wat niet? Zorg voor duidelijke gedragsregels. Zowel op klassenniveau als schoolbreed. Wees duidelijk over sanctiemaatregelen. En zorg dat alle betrokkenen - personeel, leerlingen en ouders – de regels kennen.

     
  • Zorg voor een aanspreekpunt
    De vertrouwenspersoon op school is het aanspreekpunt bij ongewenst gedrag, dus ook bij agressie. Neem in de schoolgids de verplichte paragraaf over Klachtrecht op zodat ouders en leerlingen weten waar ze terecht kunnen met hun klachten.

     
  • Bouw aan een netwerk, intern en extern
    Zorg ervoor dat op school iedereen weet wat ze moeten doen en bij wie ze hulp kunnen vragen. Zorg ook dat het netwerk rondom de school op orde is en vastgelegd in een convenant (afspraken over verantwoordelijkheden tussen politie, scholen, gemeente en OM).

Hoe kan Veiligheidstrainingen.nl jou ondersteunen?

Onze docenten zijn ervaringsdeskundigen die precies weten wat er speelt in de onderwijsbranche. Samen zorgen we ervoor dat jouw medewerkers op een veilige en respectvolle manier met leerlingen omgaan die ongewenst gedrag vertonen.
 
Dit doen wij door middel van diverse trainingen. Zo leren docenten tijdens de training Ongewenst Gedrag & Agressie de diverse vormen van agressie te herkennen en hiernaar te handelen. Door gesprekstechnieken te trainen krijg je grip op gesprekken, leer je deze gesprekken te beïnvloeden en verandering teweeg te brengen. Daarnaast adviseren en begeleiden we de organisatie bij het opstellen, het aanspreken op en het navolgen van de regels en procedures van de organisatie.
Bronnen:
NOS, Fontys, School en Veiligheid, AOB

Meer weten?

Al onze trainingen stemmen we af op de specifieke wensen en behoeften van jouw organisatie. Ligt de behoefte vooral op het vlak van preventie of juist op acuut handelen? Of is er vooral training op het vlak van nazorg nodig? Samen bepalen we wat nodig is om te zorgen voor veilige(re) omgeving voor leerlingen en docenten.

Lees meer

  • Agressie in de horeca: doe effe normaal!
    Agressie in de horeca: doe effe normaal!
    85.000 horecamedewerkers hebben last van onacceptabel gedrag van gasten. Als je de verschillende soorten agressie herkent, kun je vaak erger voorkomen.
  • Crisis Management Team en BHV'ers: samenspel tussen twee teams
    Crisis Management Team en BHV'ers: samenspel tussen twee teams
    Je hebt een RI&E opgesteld om de risico’s in kaart te brengen. Een Plan van Aanpak gemaakt en maatregelen genomen om calamiteiten te voorkomen. De BHV’ers zijn goed opgeleid en getraind, en dat geldt ook voor het Crisis Management Team. Maar is ook precies duidelijk wie in dit soort situaties het voortouw neemt?
  • Crisismanagement: wat heb je daar voor nodig?
    Crisismanagement: wat heb je daar voor nodig?
    Door je als organisatie goed voor te bereiden op een crisissituatie borg je de bedrijfscontinuïteit. Maar hoe pak je dat aan? En wat heb je daar allemaal voor nodig?
  • Agressieve klanten in de retail: Kill them with kindness
    Agressieve klanten in de retail: Kill them with kindness
    Bijna 40% van het winkelpersoneel heeft te maken met agressie en geweld van klanten. Dat gedrag kun je beïnvloeden: kill them with kindness.
  • Agressie in de zorg, het is een kwestie van ermee leren omgaan
    Agressie in de zorg, het is een kwestie van ermee leren omgaan
    Agressie in de zorg lijkt erbij te horen. Maar als je weet wat voor agressie het is en hoe je daarop reageert, kun je voorkomen dat het escaleert. 
  • Psychosociale arbeidsbelasting: de cijfers
    Psychosociale arbeidsbelasting: de cijfers
    De Arbowet definieert psychosociale arbeidsbelasting (afgekort tot PSA) als ‘de factoren in de arbeidssituatie die, direct of indirect, stress teweegbrengen, met inbegrip van seksuele intimidatie, agressie en geweld, pesten en werkdruk’. 
  • Hoe ga je om met agressie op de werkvloer?
    Hoe ga je om met agressie op de werkvloer?
    Maar liefst 33% van de werknemers heeft te maken met vervelend en ongewenst gedrag. Van hun eigen collega’s of van de baas. Of van mensen van buiten: klanten, patiënten, leerlingen, reizigers. 
  • Zo bescherm je je organisatie tegen externe agressie
    Zo bescherm je je organisatie tegen externe agressie
    Helaas is het soms hard nodig je personeel te beschermen tegen agressie van buiten. Is dat ook bij jullie zo, houd dan rekening met deze zeven factoren.
  • Zo bescherm je je organisatie tegen intern ongepast gedrag en agressie
    Zo bescherm je je organisatie tegen intern ongepast gedrag en agressie
    Interne agressie (agressie van collega’s onderling) komt heel vaak voor. Maar met de juiste maatregelen kun je daar zeker wat aan doen.

info@veiligheidstrainingen.nl

024 8446 595
Bel ons terug
.
Veiligheidstrainingen maakt gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken om jou een optimale bezoekerservaring te bieden, om je relevante advertenties aan te bieden en om jouw surfgedrag te meten. Met deze cookies kunnen Veiligheidstrainingen en met Veiligheidstrainingen samenwerkende derden jouw internetgedrag binnen deze website volgen. Zodoende kan Veiligheidstrainingen advertenties aanpassen aan jouw interesses en kun je informatie delen via sociale media. Door op 'OK' te klikken ga je hiermee akkoord. Klik hier voor meer informatie.
Cookies uitschakelen