Verslag van de dag: Agressietraining, omgaan met ongewenst gedrag

Hoe reageer je als klanten agressief tegen je zijn? En hoe handel je tijdens een overval? Alle medewerkers van de 20 bemande tankstations van Vollenhoven krijgen deze dagen een training ‘Omgaan met overvallen, ongewenst gedrag en agressie’. Wat leer je tijdens zo’n training? En welke tools krijg je aangereikt? DeCrisismanager liep een dag mee.
“Dit is een overval! Allemaal liggen! Op de grond! Nu!” De klanten van het fictieve tankstation schrikken, als de acteur de ruimte binnen komt gestormd. Iedereen doet meteen wat er van hen gevraagd wordt. Vervolgens richt de overvaller zich tot de baliemedewerker. Hij smijt een plastic zak voor haar neus. “Al het geld! Nu!” Terwijl de medewerker het geld in de zak doet, blijft de overvaller om zich heen kijken. “Niet kijken!”, roept hij telkens tegen de klanten. “Niet kijken!” Als hij merkt dat iemand toch een verkeerde beweging maakt, komt hij dreigend op haar af. Hij houdt het pistool op haar gericht. “Niet kijken, had ik toch gezegd! Niet kijken!” Dan ziet hij dat de plastic zak gevuld is. Hij grist de zak van de balie en rent weg. Er gaat een zucht door de ruimte heen. “Iedereen oké?” vraagt de medewerker aan de klanten. Ja, wordt er geknikt, iedereen is oké.

Opluchting

Na deze oefening kijkt de trainer de deelnemers aan. De overvaltraining is de laatste oefening van de dag. Hoe was het om dit een keer mee te maken of vanaf de zijlijn te zien? Daarbij kijkt de trainer met name naar een deelnemer die eerder een overval heeft meegemaakt. “Ik ben blij dat ik ervoor gekozen heb om erbij te zijn”, zegt ze. “Het voelt als een opluchting, want ik heb nu gezien dat een overvaller ook snel weer weg is, als je rustig blijft en meewerkt.”

De oefening is een onderdeel van de training ‘Omgaan met overvallen, ongewenst gedrag en agressie’. Alle medewerkers van de 20 tankstations van Vollenhoven krijgen in deze dagen deze training. “We doen dit omdat we in de praktijk zien dat hier behoefte aan is”, vertelt HR-Adviseur Evalyne Dootjes. “Onze medewerkers krijgen wel eens te maken met agressieve of gefrustreerde klanten. Klanten kunnen bijvoorbeeld gefrustreerd zijn omdat een DHL-pakketje niet goed is voorbereid of omdat ze zich moeten legitimeren bij het kopen van sigaretten. Medewerkers weten soms niet goed hoe zij daar het beste mee om kunnen gaan. In deze training krijgen zij handvatten aangereikt waarmee ze kunnen voorkomen dat het escaleert”.

Evalyne vertelt dat ze voor deze training van Veiligheidstrainingen.nl heeft gekozen omdat hier een groot praktijkgedeelte in zit. “De deelnemers leren eerst in theorie hoe zij met agressieve klanten om moeten gaan. Daarna gaan zij het oefenen met een acteur. Dat is krachtig, want het doet wat met je als mensen agressief tegen je zijn of als je overvallen wordt. Door dit met een acteur te oefenen merk je wat het met je doet en kun je dus ook het beste leren hoe je hier beter op kunt reageren.”
 
Agressietraining - deelnemer leert omgaan met agressie klant

Adrenaline

Om de deelnemers allereerst een goede basis te geven, start de dag met een theoretisch gedeelte. De trainer legt uit wat stress en spanning met mensen doet. Het lichaam wil vechten, vluchten of bevriezen. Vervolgens komen de emoties los. Pas daarna zijn mensen in staat om helder na te denken. “Het is de kunst om de adrenaline van dat moment op een goede manier te gebruiken”, legt de trainer uit.

Om dit te oefenen vraagt hij iedereen om te gaan staan. Hij geeft hen de opdracht om zich te concentreren op hun gedachten, ademhaling en spierspanning. Vervolgens gaat hij irritant om hen heen lopen en bijvoorbeeld met een pen klikken of vervelende opmerkingen plaatsen. De deelnemers geven geen krimp. “Ik zat met mijn gedachten bij mijn vakantie”, vertelt een deelnemer na de oefening. “Dat ging lang goed, maar op een geven moment vond ik het getik wel irritant worden.” Toch was dit niet aan haar te zien.

Agressieve klanten

Vervolgens legt hij uit welke type agressieve klanten er zijn en hoe de spanning bij hen op kan lopen. Zo heb je allereerst de gefrustreerde klant. Die klant moppert over de situatie, bijvoorbeeld over de benzineprijzen, de mondkapjes of het coronabeleid. “Bij die klant is het belangrijk om begrip te tonen”, vertelt de trainer. “Dus: vervelend dat u het zo ervaart, ik snap het, ik begrijp het…”

Het tweede type klant is de witte boorden-agressor. Dit zijn klanten die vaak veel geld hebben en daardoor denken dat zij meer zijn dan de rest. “Dat zijn de ergste”, zegt een van de deelnemers. “Dat zijn klanten die zeggen: doe mijn broodje even eerst, want ik heb haast.” Hoe begrens je dat op een goede manier? “Dit doe je door eerst duidelijk te maken dat het gedrag van de klant moet stoppen”, legt de trainer uit. “Vervolgens benoem je zo letterlijk mogelijk waar je je aan stoort. Daarna geef je de klant een keuze. Tot slot ben je stil, zodat de klant een keuze kan maken.” In dit geval is dat dus: ‘Ik zie dat u de rij voorbij loopt. Ik ga u nu niet helpen, want andere klanten zijn eerst. Maar als u achteraan sluit, dan help ik straks zo snel mogelijk.’ De klant heeft dan zelf de keuze om achteraan te sluiten of om de zaak te verlaten.

Tot slot kunnen medewerkers te maken krijgen met klanten die agressief zijn ‘op de persoon’. Dit zijn klanten die dreigen, discrimineren, schelden, spugen of seksueel intimeren. “Dat gedrag moet gewoon stoppen”, zegt de trainer. “Die klanten verdienen geen tweede kans.”
 

Oefenen

Daarna is het tijd om te oefenen. De acteur probeert van alles bij de deelnemers uit. Zo begint hij te klagen over het coronabeleid. “Belachelijk dat we hier een mondkapje op moeten doen”, zegt hij. De deelnemer herkent de ‘gefrustreerde klant’ en gaat hierin mee. “Ik vind het ook belachelijk. Ik vind het ook vervelend dat we een mondkapje moeten dragen. Maar als we het niet doen, krijgen we wel een boete. Dus het moet wel.”

De witte boorden-agressor blijkt het moeilijkste te zijn. Zo komt de acteur een keer luidruchtig de zaak binnen en gooit een broodje op de balie. “Wat is dit nou voor slappe hap. Ik kan wel merken dat je geen opleiding hebt gevolgd. Je bent nog te stom om een broodje te smeren.” Of hij noemt een tankstationmedewerker ‘omaatje’ en eist om haar baas te spreken. Het lastigste is dat de acteur zich niet snel gewonnen geeft, als hij wordt aangesproken op zijn gedrag. Dus als de tankstationmedewerker zegt: ‘Ik wil niet dat u zo tegen mij praat’, krijgt ze meteen als antwoord: ‘Hoezo, ik praat altijd zo.’ Probeer dan maar eens te benoemen wat hij gezegd heeft, waardoor jij zo getriggerd bent. “Het belangrijkste is dat je hiermee gaat oefenen in de praktijk”, zegt de trainer na de oefenrondes. “Want hoe meer je hiermee oefent, hoe beter je erin wordt.”

Grenzen aangeven

​Aan het einde van de dag maakt de trainer nog één keer een rondje. Hij vraagt alle deelnemers wat ze geleerd hebben. “Ik weet nu beter waar de grens ligt. Ik weet nu wanneer ik moet stoppen met service verlenen en wanneer ik moet beginnen met begrenzen”, zegt de een. “Ik vond vooral de voorbeelden erg leerzaam. Daardoor ben ik anders naar situaties gaan kijken”, zegt de ander. “Ik besef nu dat ik meer met dit soort gedrag te maken heb dan ik vooraf gedacht had”, zegt iemand.
 
Als alle deelnemers naar huis zijn, praat ik nog even na met de acteur en de trainer. We komen al snel tot de conclusie dat deze training voor heel veel beroepen nuttig kan zijn. Om eerlijk te zijn heb ik er zelf ook veel van geleerd. Zonder dat ik het wist, heb ook ik in mijn werk wel eens te maken met witteboorden-agressors. Ook ik weet dan vaak niet hoe ik daarmee om moet gaan. Ik weet nu hoe het werkt en welke tools ik kan inzetten. Het is nu zaak om dat in de praktijk te gaan oefenen.

Bron: DeCrisismanager, november 2021
 

Training leren omgaan met ongewenst gedrag

Leren omgaan met ongepast of agressief gedrag en gepast leren reageren op non-verbale en verbale agressie. Bekijk dan onze ongewenst gedrag trainingen. Deze zijn zowel als team, groep of individueel te volgen.

Individueel te volgen: Liever een groepstraining volgen? We bieden de volgende mogelijkheden aan:

Lees meer

  • Wat is grensoverschrijdend gedrag?
    Wat is grensoverschrijdend gedrag?
  • Omgaan met agressie: De good-cop-bad-cop-methode
    Omgaan met agressie: De good cop - bad cop-methode
    Agressie op de werkvloer blijft een groot probleem. Ongewenst gedrag komt van collega’s of de baas, maar vaker van buitenaf: zoals klanten, patiënten of leerlingen. Agressie komt het meest voor in de zorg: in 2023 kreeg maar liefst 61,2 procent van de medewerkers er daar mee te maken. Maar agressief gedrag komt in elke sector voor. Volgens het CBS krijgt 1 op de 3 medewerkers er mee te maken. Daarom is het belangrijk om een aanpak te vinden om ongewenste situaties te sussen, of nog beter, te voorkomen. In dit artikel lees je waarom ongewenst gedrag ontstaat, én beschrijven we een handige methode om het aan te pakken: de good cop – bad cop-methode.
  • Freeze, fight en flight in sociaal onveilige situaties
    Freeze, fight en flight in sociaal onveilige situaties
    In veel bedrijven hebben prestaties en productiviteit meer prioriteit dan een sociaal veilige werkplek. En als het al over veiligheid gaat, dan ligt de nadruk vaak op fysiek onveilige situaties. Toch is het creëren van sociale veiligheid net zo belangrijk. 1 op de 5 werknemers voelt zich wel eens onveilig op de werkvloer. Door te leren hoe mensen instinctief kunnen reageren op sociaal onveilige situaties, kun je bepaald gedrag beter verklaren. Dit zijn natuurlijke, menselijke reacties op “gevaar”, en door begrip te tonen voor wat er in iemand omgaat kun je beter reageren. Bijvoorbeeld iemand te hulp schieten die bevriest, of escalatie voorkomen als iemand in de fight -reactie krijgt.
  • Gids voor een sociaal veilige werkplek
    Gids voor een sociaal veilige werkplek
    In dit e-book vind je essentiële informatie en praktisch advies voor een sociaal veilige werkomgeving. We streven in deze tijd naar werkplekken waarin we ons gerespecteerd, beschermd en gewaardeerd voelen. Daarom voorzien we je van waardevolle inzichten en praktische tips om de gezondheid en veiligheid van je medewerkers te waarborgen. Gebruik de kennis en tools voor een positieve cultuurverandering!
  • gehandicaptenzorg
    Veilig werken in de gehandicaptenzorg
    Veiligheid heeft verschillende aspecten. Ken jij oorzaken van verstikking, bijvoorbeeld? Is jouw EHBO-kennis up-to-date? Voel jij je weerbaar op je werk? Maar ook: waar in het woonzorgcentrum parkeer je veilig een scootmobiel? Want hoe zit het ook al weer met de brandveiligheid van de accu? In dit artikel komen verschillende fysieke en sociale aspecten van veiligheid aan de orde.
  • Ongewenst gedrag van familieleden in de ouderenzorg
    Ongewenst gedrag van familieleden in de ouderenzorg
    Familieleden van ouderen vertonen soms grensoverschrijdend gedrag. Frustratie, schelden tegen zorgverleners en bemoeizuchtigheid zijn hier voorbeelden van. Zorgmedewerkers kunnen hier klachten van ervaren, met uiteindelijk ook mentale overbelasting en ziekmelding tot gevolg. Agressie en ongewenst gedrag in de zorg komt te vaak voor. Zorgverleners willen weerbaarder zijn.  
  • Winkeldiefstalpreventie: de rol van medewerkers in de strijd tegen winkeldiefstal
    Winkeldiefstalpreventie: de rol van medewerkers in de strijd tegen winkeldiefstal
    Winkeldiefstal: één van de grootste ergernissen van winkeliers. Van jou ook? Begrijpelijk, want je loopt er een hoop geld door mis. Nog meer dan de meeste mensen denken! Gelukkig kun je je erop voorbereiden en diefstal voorkomen, in elke periode van het jaar. Met winkeldiefstalpreventie en goed opgeleide medewerkers.
  • Hoe ga je als docent om met ongewenst gedrag van ouders?
    Hoe ga je als docent om met ongewenst gedrag van ouders?
    Docenten in het basisonderwijs hebben de taak om jonge leerlingen te begeleiden en te onderwijzen. In dat werk krijgen zij soms te maken met ongewenst gedrag van ouders. Dit gedrag kan variëren van overmatige kritiek tot ongepaste betrokkenheid bij schoolwerk. Om een veilige en ondersteunende leeromgeving te behouden, is het belangrijk dat docenten weten hoe ze effectief kunnen omgaan met deze uitdagingen. In dit artikel verkennen we de verschillende vormen van ongewenst gedrag van ouders in het basisonderwijs en delen we tips om hier goed mee om te gaan.
  • Zo ga je om met gefrustreerde patiŽnten in de apotheek
    Zo ga je om met gefrustreerde patiŽnten in de apotheek
    Als apotheker of als apothekersassistent zie je jaarlijks duizenden patiënten. Meestal heb je een probleemloos gesprek met patiënten die gewoon hun medicijnen ophalen. Maar soms heb je te maken met patiënten die zich onredelijk gedragen als ze niet krijgen wat ze verwachten. Ze worden boos, ze gaan schelden, ze intimideren je. Hoe kun je je staande houden in dat soort situaties? In dit artikel lees je hoe je kunt opstellen in een aantal lastige situaties en hoe je je eigen gedrag kunt oefenen.  

info@veiligheidstrainingen.nl

024 373 0977
Bel ons terug
.